Ön Yargı

Önyargı, bir kişi ya da olaya ilişkin yeterli bir bilgi edinmeden, önceden, peşin bir karara varmış olma durumudur.

Önyargı, bir durum ya da kişinin aleyhine bazen de lehine olarak önceden oluşturulmuş bir kanaat ya da yanlılığı oluşturur. Yanlılık olumsuz ya da olumsuz olabilir, ancak önyargı genellikle bir gruba veya üyelerine karşı olumsuz ya da negatif bir tutumu ifade eder. Temelinde mantıksızca sevmek ya da sevmemek vardır.
Bir kişi ya da gruba önyargı oluştuğu zaman, o kişi ya da grup da önyargılı olur.

Önyargının iki temel öğesi vardır:
Bir kişi ya da gruba karşı olumsuz bir fikir sahibi olmak
İnsanları tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek ve kalıp yargılara sahip olmak
Önyargının sebepleri:
Karşımızdaki kişiyi yeterince tanımamak, farklılıklara saygılı olmamak, empati kurmamak,
Önyargının çeşitleri:
Cinsiyet, ırk, din, millet ya da sosyo-ekonomik durumdan kaynaklanan önyargı
Önyargının sonuçları:
Arkadaşlık ilişkilerinde bozulma, toplumda ayrışma, toplumsal çatışma

Önyargıların Temel Özelikleri

  • İnsanları sınıflandırır. Zenci, Çinli gibi…
  • Basmakalıp yargılar oluşturur. Zencilerin kirlioldukları gibi…
  • İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratır. Komşuolmak istememe, aynı ortamda bulunmakistememe gibi…
  • İnsanlarda aşağılık duygusu oluşturur.
  • İnsanlar arasında düşmanlık duyguları yaratır.

Önyargılar, önyargıyla yaklaştığımız kişi ya da gruplarla aramıza, en hafifinden fiziksel ya da sosyal mesafe koymamıza yol açan ve ayrımcılıkla yakından ilişkili tutumlardır. Önyargıların davranışa dönüştüğü durumlarda ise ayrımcılık söz konusu olur.

Ayrımcılık, bir gruba veya grubun üyelerine karşı önyargılardan beslenen olumsuz tutum ve davranışların tümüyle ilgili bir süreçtir.

Kalıp yargılar, belirli bir nesneye ya da gruba ilişkin bilgi eksikliklerimizi dolduran, böylece onlar hakkında karar vermeyi kolaylaştıran, önceden oluşturulmuş birtakım izlenimler ve düşüncelerdir.

Örneğin, her sarışın turistin Alman olduğunu, bütün Japonların çalışkan olduğunu, Arapların temiz olmadığını düşünmek gibi…
Örneklerden de anlaşıldığı gibi, kalıp yargılar her zaman olumsuz olmayabilir. Olumsuz kalıp yargılar önyargıların oluşumunda etkilidirler.

Ön yargı ve kalıp yargı hem bireysel hem de toplumsal bir sorundur. Bireysel olarak değerlendirdiğimizde, bireyin insanlarla iletişimini, arkadaşlık ilişkilerini ve topluma uyumunu olumsuz etkilemektedir.

Önyargılar ve Kalıp Yargıların Toplumsal Etkileri

Önyargılar ve kalıp yargılar toplumsal açıdan olumsuz etkiler bırakırlar. Bu da toplumsal yaşamda ayrışmalara neden olur. Önyargıların ve kalıp yargıların güçlü olduğu yerde insanlar birbirinden uzaklaşır. Bu durum, insanlar arasında nefret ve düşmanlık duygularının oluşmasına ve sonuçta çatışmalara yol açarak, toplumsal dayanışma ve bütünleşmeye zarar verir. Farklı inanç, mezhep ve kültürlere karşı olumsuz kalıp yargılar oluşmasına sebep olabilir.

Ön yargının, ayrımcılığın ve çatışmanın azalmasını istiyorsak toplumsal temas artırılmalıdır. İnsanlar arasındaki iletişim ve duygusal bağ güçlendirilmelidir. Empati ve karşılıklı saygı anlayışı geliştirilmelidir. Ön yargıların azalması; toplumsal uyumun, birlik ve beraberliğin kuvvetlenmesini sağlayacaktır.

Her insan farklı fiziksel özelliklere sahiptir. Bazı bireyler doğuştan ya da sonradan özel gereksinimli olabilirler. Doğuştan engeli ya da sonradan bir kaza sonucu engelli olabilirler. Bu insanları da olduğu gibi kabul etmeli ve onların da toplumun bir bireyi olduğunu bilerek ona göre davranmalıyız.

Empati: Bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kişinin duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır.

Tarih: 2 Ocak 2020
Kategoriler: Psikoloji
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x