Fiziksel Gelişim Dönemleri

Gelişim genel olarak üç bölümde incelenebilir. Bunlar fiziksel gelişim, bilişsel gelişim, psiko-sosyal gelişim. Gelişim dönemleri ortak özellikleri kapsayan yaş aralıklarıyla ifade edilir.

Fiziksel gelişim, beden gelişimi ve psiko-motor gelişim olarak iki boyutta incelenir.

Bedensel Gelişim: Boy, ağırlık ve hacimsel artışla birlikte vücudun sistemlerinin kendilerinden beklenen fonksiyonları da kapsar.

Devinimsel Gelişim: Zihin ve kas kooordinasyonuna dayalı davranışların gelişimidir. Devinimsel gelişimde duyu organları, kas ve sinir sistemleri koordineli olarak çalışırlar.

Fiziksel Gelişim Dönemleri:

  1. Doğum öncesi fiziksel gelişim
  2. Bebeklik Dönemi fıziksel gelişim (0-2 )
  3. İlk Çocukluk Dönemi fiziksel gelişim (2-6 )
  4. Okul Döneminde fiziksel gelişim (6-12 )
  5. Ergenlik Döneminde fıziksel gelişim (12-18)
  1. Doğum öncesi fiziksel gelişim

Bireyin hayatı anne ve babadan gelen 23 çift kromozomun anne karnındaki yumurtada birleşmesiyle başlar.

Zigot: Döllenmiş yumurtaya zigot adı verilir. Genetik yapısı 23 anneden 23 babadan olmak üzere toplam 46 kromozomdan oluşur.

Döllenmeden sonraki (zigot) ilk 1-2 haftalık döneme denir.

Embriyo: 3-8 hafta arasındaki döneme denir. Embriyo gelişerek vücut organlarını meydana getirecek tabakalar meydana getirmeye başlar. Bunlar;

  • Ekdoderm: En dıştaki tabakadır. Duyu organları, sinir sistemi, dış deri, saç, tırnak ve dişlerin bir kısmı oluşur.
  • Mezoderm: Orta tabakadır. Kas, iskelet sistemleri ile salgı ve dolaşım sistemleri meydana gelir.
  • Endoderm: İç    tabakadır.    Sindirim,    solunum, karaciğer,  akciğer gibi  önemli  organlar meydana

Fetüs: 3. aydan itibaren başlar. Bu dönemde;

  • Bu dönemde beyinde elektriksel etkinlikler meydana
  • Birçok reflex gelişir.
  • Kalp atışı düzenlidir.
  • Bebek görünümü vardır.(4. ayda)
  • 5. aylarda temel vücut yapısı tamamlanır. Cinsiyet belirlenebilir.
  • aydan sonra beyne gönderilen uyaranlara tepki vermeye başlar
  • Beynin 8.   aylarda   çalışmaya   başladığı   iddia edilmektedir.
  • Beynin gelişmesiyle  birlikte  organizma  artık  hem biyolojik hem de psikolojik bir varlık demektir.
  • Doğduğunda boyu 50 cm. Ağırlığı ise 2500-4300 gramdır.

İnsan yaşamında fiziksel gelişîmin en yoğun olduğu dönem doğum öncesi dönemdir.

Otozom: vücut kromozomlarıdır. 22 çifttir Genozom: Cinsiyet kromozomlardır. 1 çifttir.

Genotip : Anne babadan kalıtım yoluyla geçen yapılan ifade eder

Fenotip:  Genetik  yapının  çevrenin  etkisiyle oluşan dışandan gözlenebilen şeklidir. Dış görünüştür Androjeni:   Bireyin   kendi   cinsiyetini   reddetmeden erkek   ve   dişi   özelliklerini   potansiyeüer   ölçüsünde taşımasıdır.

  • Yumurta ve   speımde   23’er   kromozom   bulunur Bunlar   birfeşince   zigotu   oluşturur  46   kromozom meydana gelir
  • Her kromozom içinde yaklaşık 20.000 gen bulunur
  • Kişinin tüm genetik özelliklennın kodlandığı DNA lar bu genlerde bulunur
  • Genler baskın ve çekinik olmak üzere iki çeşittir
  • Down sendromu genetîk bir bozukluktur Bireyde fiziksel ve zihinsel bozukluklar görülür
  • Erkeğin cinsîyet kromozomları XY düzenîndedir.
  • Kadının cinsiyet   kromozomları   her   zaman   XX düzenindedir.
  • DNA, GEN,     KROMOZOM,     ZİGOT,     DÖLÜT, EMBRİYO,    FETÜS    şeklinde   bir   geiışım   sırası işlemektedir.

Bebeklik Dönemi Fiziksel Gelişim (0-2 yaş)

  • Bedensel Gelişim:   Doğum   öncesi   gelişimden sonra fiziksel gelişimin en hızlı olduğu dönemdir.
    Bebek bir yaşında doğumdaki boyunun yaklaşık yarısı    kadar       Altı   ayiık   bebek   doğum ağırlığının  iki  katına  ulaşır   Bebeğin  kalp  atışs yetişkinin yaklaşık iki katı kadardır. Çocuk yaklaşık 12-30 aylar arasında altını ıslatmamayı öğrenir
    Süt dişieri 5-8 aylarda çıkmaya başlar ve yakiaşık olarak 2,5 yaşlarında tamamlanır.  Kız bebekler boy ve ağırlık olarak erkeklere göre daha yavaş gelişirter. Bebeğin sinir sistemi gelişim îlkelerine uygun olarak merkezden uçlara, içten dışa doğru gelişir.

Psiko-motor   Gelişim:        Bebek    doğduğunda vücudunu kontrol edecek güçte değildir. Bebekte bu    dönemde    refleksif   ve    denetimsiz    vücut hareketleri   gözlenir.   Beş   ayiık   bebek   başının kontrolünü sağlayabilir   Bebek yedî aylık olunca kendi başına oturabilir.  Sekizind ayda destekle ayakta durabilir. Onun ayda emekler ve on birinci ayda elinden tutularak yuruyebîlîr. Çocuk yaklaşık 12 aylık olunca bağımsız olarak yürüyebilir.

Duyulann Gelişimi: Yeni doğan bebeğin işîtme duyusu oldukça gelişmîştir Tanıdık ve yabancı sesleri ayırt edebilir. Özellikle annesinin sesini iyi tanır. Altı  aya  kadar renkleri ve şekîlleri  ayırt edebilirfer.    Bebeklerin   koklama   ve   tat   alma duyulan da çok getişmiştir. Farklı tat ve kokulan ayırt  edebilirier.   Dokunma  duyusu  en  geiişmiş duyudur    Bu   duyuyu   çevresini   tanımada da kullanır.

İlk Çocukluk Dönemi Fiziksel Gelişimi   (2-6 yaş)

  • Bedensel Gelişim:   Bedensel  gelîşim  bebeklik dönemine   göre   daha   yavaştır    Sinîr   sîstemî
    gelişiminî  büyük  ölçûde tamamlar.  Beş yaşına kadar beyin ağıriığı yetişkinin % 90 ına ulaşır Kalp atış hızı ilköğretime başlayınca yetişkine ulaşır
  • Psiko-motor Gelişîm: Bu dönemde çocukların etkinlık seviyeleri çok yüksektir   Uzun süre bir yerde oturamazlar Kaba motor hareketi sağlayan kaslannı daha sık kullanıriar   Çocuğun hareket sayısı ve hareketlennin niteliğînde artma göztenir Dönemin sonlanna doğru iki tekeriekli bisiklete binebilirler     Yazma    çîzme    gibi    küçük    kas becerilerinde acemilik gözetlenir.

Duyulann   Geüşimi:   Çocuğun   görme   duyusu. büyük puntolu kitapian incelemeye daha mûsaîttir.
Çünkü göz geiişimi diğer duyulara göre daha geç tamamlanır.    Bunun   nedeni   ise   karmaşık   ve spesifik bir yapıya sahip olmasıdır.

Okul Döneminde Fîziksel Gelişim (6-12 yaş)

  • Bedensel Gdişim: bedensel gelişim bir önceki döneme göre daha yavaştır Dokuz yaşına kadar erkek çocuklar   kızlara  göre   daha   uzun   ve ağırdırlar.
    Kız çocuklann 10-15yaş aras: boy ve ağırlıkları   yaşıtı   olan   erkekleri   geçer    Fakat erkekler   daha   harekeîli   ve   fîziksei   etkînükiere yoğun     îigî    duyariar     Sinır    sistemi    geüşimi îamamfansr Kalp atış hızı yetişkine çok yakındır. îç
    salgı bezieri bu dönemde oldukça önemlidir Troid bezî yeterince salgı öretmese bedenseS ve zîhînsei
    gelişim yavaşlar.   Gırtlağın iki yanındakî bu bez yeterli salgıyı sağlayamazsa çocuk edügenL îembeî ve sindirim güçlüğü çeker

Psiko-motor Gelişim: Küçük kas becerileri gelişir.
Bu sayede güzel sanatlar müzik ve el işaretine îlgi duyarlar.

Ergenlik   Döneminde   fiziksel   Gelişim   (12-18 yaş)

  • Bedensel gelişim: Ergenliğin ilk dönemine buluğ (erinlik) dönemi        Bu    dönemde   yoğun fizyolojik ve hormonal değişim yaşanır. Kızlar 11- 12, erkekler ise  13-15 yaşları arasında buluğa ererler. Bu dönemde cinsiyet salgı bezleriaktif hale gelerek  cinsiyet  hormonu   üretir.   Vücudun  tüm organları   değişiklikten   etkilenir.   Erkelerde   ses tonu,   kızlarda   ise   adet   görme   bu   dönemin belirtileridir.     Hızlı     fizyolojik     değişme     vücut yapısında büyük farklılıklara neden olur. El, ayak ve beden gelişir. Kızlarda yağ dokusu, erkeklerde ise kas dokusu fazlalaşır.
  • Psiko-motor Gelişim:    ergenlik    dönemindeki yoğun fizyolojik  değişim  devinimsel  becerilerde acemilik gözlenmesine neden olur. Daha sonra zihin    ve    kas    koordinasyonu    gelişerek    bu uyumsuzluk    ortadan         Ergenliğin    son döneminde     vücut     koordinasyonu     yetişkinlik düzeyine ulaşır. Ergenlik dönemi fiziksel gelişimin (0-2)  yaş  döneminden  sonra  en  yoğun  olduğu dönemdir. Ergenin kısa zaman diliminde geçirdîği fiziksel   değişim   ve   gelişim   bazı   sorunları   da beraberinde getirir.

Fiziksel gelişim özet;

  • Fiziksel gelişimin en hızlı olduğu dönemler, doğum öncesi, 0-2 yaş ve ergenlik dönemidir.
  • Çocuğun kız veya erkek olduğunu bilmesi bir diğer anlamıyla farkına varması ilk çocukluk döneminde gerçekleşir.
  • Çocuklarda sinir sisteminin gelişimi okul öncesi dönemde tamamlanır.
  • Ergenlik dönemindeki    gencin    benlik   algısına fıziksel özellikleri etkiler.

Fiziksel Gelişimin Eğitim Açısından Sonuçları

  • Okul öncesi dönem çocukların uzun süre bir yerde oturmaları mümkün değildir. Bu durum yaramazlık olarak değerlendirilmemelidir.
  • İlköğretimin I. Evresinde küçük kas becerileri ve görme algısı   tam   olarak  gelişmediği   için  kalın kalem ve büyük puntolu kitaplar kullanılmalıdır.
  • İlköğretim döneminde görsel algılama ve küçük kas becerileri    normale    döner.    Küçük    kas gelişiminde yetersizlik gösteren öğrencilere resim ve yazı çalışmaları yaptırılmalıdır.

 

 

Kategoriler: Eğitim Bilimleri - Tarih: 28 Nisan 2020 15:53
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments