Divan-ı Hümayun

En yüksek yönetim organı (yürütme) ve yüksek mahkeme (yargı) idi. Önemli devlet meseleleri burada görüşülür, gerektiğinde karara bağlanırdı. Orhan Gazi kurdu, II. Mahmut kaldırdı. Divan kararlarına hüküm kararların yazıldığı defterlere mühimedenirdi. Divanıhümayun kararlarının uygulanıp kayıtlarının tutulmasında beylikçi, tahvil, ruûs ve amedi kalemleri sorumluydu.

Seyfiye:(Ehl-i kılıç) (İdari ve askeri sınıf). Sadrazam, vezirler, kaptanıderya, yeniçeri ağasından oluşurdu.

İlmiye: Adalet (kaza), eğitim, (tedris), din (ifta), ilim ve hukuk işlerine bakan sınıftır. Şeyhülislam, kazasker, nakibül-eşraf, lala, müneccimbaşı bu grupta yer alırdı. Müslüman olup medrese eğitimi almak şarttı. Dikkat Devşirmeler ve azınlıklar alınmazdı.

Kalemiye: Memur, bürokrasi, mali ve diplomasi işleri. Nişancı, reisül küttap ve defterdar divandaki temsilcileriydi. Hademe-i Humayun sınıfıydı.

Seyfiye Sınıfı

Sadrazam: Padişahın mutlak vekili olup padişah mührünü taşırdı. Serdar-ı ekrem unvanıyla orduya başkomutanlık yapardı. Kubbealtı veya Bab-ı Ali makamıydı ve Fatih Sultan Mehmet Döneminde divanın başkanı oldu. Yetkileri arttı ama devşirmekökenli olma şartıyla. Büyük devlet adamlarının atamasını yapardı.

Kubbealtı Vezirleri: Sadrazama devlet işlerinde yardımcı olur ve gerektiğinde vali olarak eyaletlere atanırlardı.

Kaptan-ı Derya: OsmanlıDonanmasının sorumlusuydu. Kanuni Sultan Süleyman zamanında Barbaros Hayrettin Paşa ile divanın doğal üyesi oldu.

Yeniçeri Ağası:Yeniçeri komutanıydı.

İlmiye Sınıfı

Şeyhülislam:Alınan kararların dine uygun olup olmadığına dair fetvaverirdi Atamasını padişah yapardı. Kanuni Sultan Süleyman Döneminde ilmiyenin başı olarak divana alındı.

Kazasker: Adalet ve eğitimin sorumlusu, üst düzey yargıçtır. Kadı ve müderrisleri atardı. Sayısı iki idi. Önce Rumeli sonra Anadolu kazaskeri gelirdi.

Kalemiye Sınıfı

Defterdar: Maliyenin sorumlusudur. Gelir giderlere bakardı. Anadolu ve Rumeli defterdarı olmak üzere sayısı ikiye çıkarıldı. Ferman yetkisine sahipti.

Nişancı: Fermanları hazırlar ve belgelere padişahın tuğrasını çekerdi. Tımar arazilerini dağıtır ve tahrir defterlerine kaydederdi. Örfi hukuk temsilcisiydi. Şer-i hukuk ise kazaskerden sorulurdu.

Reis’ül Küttab: Nişancının yardımcısı kâtiplerdi. XVII. yüzyıldan itibaren dış işlerinden sorumlu olmuşlardır.

Osmanlı’da Diğer Divanlar

İkindi Divanı: Sadrazam konağında (Kubbealtı) toplanan divandır. Yarım kalan işler burada tamamlanırdı.

Galebe Divanı: Elçiler kabul edilir ve ulufe dağıtılırdı.

Ayak Divanı: Padişah halkın sorunlarını Has Bahçede dinlerdi.

Cuma Divanı: Cuma namazı öncesi sadrazam eşliğinde Rumeli ve Anadolu Kazaskeri davalara bakardı.

 

Kategoriler: Tarih - Tarih: 23 Ocak 2020 19:34
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments